کتاب بررسی گذراهای الکترومغناطيسی در کابلهای قدرت، ترجمه ای است از کتاب Electromagnetic Transients in Power Cables که در سال 2012 توسط انتشارات معتبر Springer به چاپ رسيده است. مولفان کتاب آقايان Filipe Faria da Silva و Claus Leth Bak هستند و چارچوب اصلی کتاب، رساله دکترای آقای Filipe Faria da Silva با همين عنوان است که به سفارش و حمايت شرکت انتقال برق کشور دانمارک تعريف گرديده است. از ديدگاه بنده، مطالب کتاب نه تنها موجب افزايش علم، بلکه موجب افزايش “شهود” در مهندسين برق می شود ؛ زيرا برای تشريح مسائل و پديده های مختلف نه تنها تحليلهای علمی به خوبی بيان شده اند، بلکه نتايج عملی (که ما حصل بررسيها و اندازه گيريهای متعدد در شبکه انتقال کشور دانمارک است) و شبيه سازيهای مبتنی بر نرم افزار PSCAD ، همراه با هم و بصورت مکمل مورد استفاده قرار گرفته اند. به عبارت ديگر، اين کتاب هم برای مهندسين شاغل در صنعت برق و هم برای دانشجويان منبع ارزشمندی است. هر دوی اساتيد بزرگوارم جناب آقای دکتر سيد حسين حسينيان و دکتر بهروز وحيدی بر اين نظرند که کتاب اخير بسيار ارزشمند است و حتی جناب آقای دکتر حسينيان که استاد مسلم کيفيت برق در کشور هستند، از اين کتاب به عنوان “کتابی کم نظير” ياد می کنند. به هر حال اين کتاب با همکاری اين دو استاد بزرگوار دانشگاه صنعتی اميرکبير ، بنده و برادر عزيزم (مهندس مصطفی يزدی) که زحمت ويراستاری کتاب را بر عهده داشته است، ترجمه و در قالب يک کتاب با 5 فصل و 333 صفحه توسط انتشارات فرهنگ دانشجو در آذرماه 1395 به چاپ رسيده است. در ترجمه اين کتاب، شيوايي و بيان قابل فهم مطالب بسيار مورد تاکيد بوده و توضيحات بسياری تحت عنوان نظر مترجمين در فصول مختلف کتاب اضافه شده است که می تواند راهگشای مطالعه موثرتر کتاب باشد. شخصا از ترجمه اين کتاب که حدود دو سال به طول انجاميد مطالب بسياری فراگرفتم و از اينکه چنين زمان زيادی به ترجمه اين کتاب صرف گرديد، پشيمان نيستم. بويژه معتقدم که تئوری مودال تا کنون در هيچ نوشتاری بدين شيوايي و زيبايي تشريح نشده است. اين کتاب به جامعه علمی کشور و مخصوصا جامعه مهندسين برق کشور تقديم شده است. خلاصه اهم مطالب کتاب به شرح زير است :
فصل اول : توصيف اجزا
در فصل اول کتاب، لايههاي مختلف کابل و وظيفة هر يک، نحوة محاسبة پارامترهاي الکتريکي کابل شامل مقاومت، اندوکتانس، ظرفيت خازني و امپدانسهاي مؤلفة مثبت و مؤلفة منفي ، نحوة اصلاح مشخصات فني کابل، آرايشهای مختلف براي همبندي شيلد کابلها، روشهاي محاسبه و تخمين حداکثر جريان کابلهای دفنی و رآکتور موازی بعنوان يکي از مهمترين المانهاي شبکههاي کابلی شرح داده شده است.
فصل دوم : گذراهاي ناشي از کليدزني در مدارات ساده
در فصل دوم، تحت عنوان “گذراهاي ناشي از کليدزني در مدارات ساده”، اصول تبديل لاپلاس و نحوة کاربرد آن در مطالعة پديدة کليدزني تبيين شده است.
فصل سوم : امواج سيار و حوزة مودال
در فصل سوم، معادلات تلگرافچي (تلگرافی) و نحوة محاسبة ماتريسهاي امپدانس حلقه و شاخه و ماتريس ادميتانسهاي موازي کابل، مودهاي مختلف کابل (تحليل مودال)، نحوة محاسبة امپدانس و سرعت هر مود و شکل وابستگي آنها به فرکانس به همراه شبيه سازيهای متعدد در PSCAD ارائه شده است.
فصل چهارم : پديدههاي گذرا
در فصل چهارم، چندين پديدة الکترومغناطيسي گذرا که امکان وقوع آنها در کابلها وجود دارد، تشريح شدهاند. بررسي پديدة برقدار کردن کابل در سناريوهاي مختلف، نحوة استفاده از تئوري مودال براي تشريح انواع گذراها، برقدار کردن دو کابل موازي، از دست رفتن نقطة گذر از صفر جريان ، ولتاژ گذراي بازگشتي و قوس مجدد ، بررسی اضافه ولتاژها در خطوط ترکيبي هوايي و زمينی، بررسی تأثير آرايش همبندي شيلد کابلها بر دامنة اضافه ولتاژها ، نحوة تعامل ظرفيت خازني کابلها و ترانسفورماتورها و سناريوهاي محتمل وقوع رزونانس و فرورزونانس و پديدة اتصال کوتاه کابلها و بازگشت جريان از شيلد کابل بررسی شدهاند.
فصل پنجم : مدلسازي سيستم و هارمونيکها
در فصل پنجم، روش انتخاب قسمتی از شبکه برای مدلسازی، تکنيک جديدي جهت انجام محاسبات مورد نياز براي مطالعات طيف فرکانسي ، روشي نظاممند براي مطالعات هماهنگي عايقي خطوط بررسی پارامترهای مهم در مدلسازی و ارائه يک مثال جامع بررسی شده است.
